Καλώς ήλθατε στον Ενεργό Δημότη

Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2018
    

Φοβίες

E-mail Εκτύπωση

Φόβος είναι το συναίσθημα της ανησυχίας που δημιουργείται από την ύπαρξη επικείμενου κινδύνου.

Αποτελεί ένα από τα βασικά συναισθήματα της ανθρώπινης ύπαρξης και μας ενεργοποιεί προκειμένου να διαφυλάξουμε την ακεραιότητά μας.  Ο επίμονος όμως υπερβολικός φόβος που συνδέεται  με μία κατάσταση ή ένα αντικείμενο που δεν αποτελεί σπουδαία πηγή κινδύνου ονομάζεται  φοβία Οι φοβίες αποτελούν συχνές αγχώδεις διαταραχές. Είναι πάρα πολλές αλλά σε γενικές γραμμές μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες: την «αγοραφοβία», την «κοινωνική φοβία» και τις «ειδικές φοβίες».
Η «αγοραφοβία» συνοδεύει συχνά τη «διαταραχή πανικού». Πρόκειται για μια από τις πιο συχνές φοβίες που παρουσιάζει ο άνθρωπος.  Αφορά στο φόβο του ατόμου να βρεθεί σε χώρους με πολύ κόσμο, απ’ όπου η διαφυγή θα ήταν δύσκολη ή μπορεί να μην υπάρχει διαθέσιμη βοήθεια σε περίπτωση που το άτομο εκδηλώσει μία κρίση πανικού.. Για παράδειγμα το άτομο μπορεί να φοβάται να χρησιμοποιήσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς, να πάει στον κινηματογράφο ή σε κάποιο χώρο που βρίσκεται σε υψηλό όροφο. Το άτομο χρησιμοποιεί συνήθως διάφορες συμπεριφορές που του παρέχουν «ασφάλεια», όπως το να συνοδεύεται από το σύντροφό του, να είναι κοντά στην έξοδο σε δημόσιο χώρο που έχει κόσμο ή να έχει μαζί του το ηρεμιστικό του. Οι συμπεριφορές αυτές όμως συντελούν στη διαιώνιση του προβλήματος. Επίσης, ο άνθρωπος που πάσχει από «αγοραφοβία» μπορεί να περιορίζει σταδιακά τους χώρους που κινείται, με τελική κατάληξη να μην μπορεί να αφήσει το χώρο ασφάλειας του σπιτιού του. 
Η «κοινωνική φοβία» εμφανίζεται δύο φορές συχνότερα στις γυναίκες απ’ ότι στους άντρες και συχνά πρωτοεμφανίζεται στην παιδική ή στην εφηβική ηλικία. Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια DSM-IV της American Psychiatric Association, αφορά στον «έκδηλο και επίμονο φόβο μίας ή περισσότερων καταστάσεων, οι  οποίες μπορεί να είναι κοινωνικές ή απαιτείται να ενεργήσει μπροστά σε κοινό και στις οποίες εκτίθεται σε άγνωστους ανθρώπους. Το άτομο φοβάται ότι θα ενεργήσει με ένα τρόπο  (ή θα δείξει συμπτώματα άγχους) που θα το ταπεινώσει ή θα το φέρει σε αμηχανία». Το άγχος του μπορεί να αφορά συγκεκριμένες καταστάσεις (π.χ. να μιλήσει ή να φάει μπροστά σε κόσμο) ή το άτομο μπορεί να αγχώνεται  για τις περισσότερες κοινωνικές καταστάσεις.  Τις καταστάσεις αυτές είτε τις αποφεύγει είτε τις υπομένει (με έντονο άγχος). Το άγχος αυτό μπορεί  να επηρεάσει σημαντικά την εργασία, το σχολείο ή άλλες συνήθεις καθημερινές δραστηριότητες.

Τέλος, οι «ειδικές φοβίες» αφορούν σε υπερβολικό και παράλογο φόβο που εκλύεται από την παρουσία ή την πρόβλεψη παρουσίας κάποιου αντικειμένου ή κατάστασης. Τέτοιες φοβίες αποτελούν οι διάφορες φοβίες ζώων ή εντόμων (π.χ. αραχνοφοβία),η φοβία του οδοντιάτρου, η φοβία του ύψους ( ακροφοβία) , η φοβία του αίματος, η φοβία των κλειστών χώρων ( κλειστοφοβία ), η φοβία για αεροπορικά ταξίδια, η φοβία των φυσικών φαινομένων (κεραυνού, καταιγίδας, βροντής, σκοταδιού) κ.α. Στα παιδιά μπορεί επίσης να εμφανιστεί η λεγόμενη « σχολική φοβία», που έχει να κάνει με την άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο. Οι «ειδικές φοβίες» για τα ζώα ξεκινάνε συνήθως σε μικρή ηλικία και μπορεί να σχετίζονται με κάποιο τραυματικό γεγονός της ηλικίας αυτής. Αντίθετα, φοβίες όπως η κλειστοφοβία ή η ακροφοβία εγκαθίστανται συνήθως σε μεγαλύτερη ηλικία.
Η φοβία για μια συγκεκριμένη ασθένεια, η ενασχόληση με διάφορα σωματικά συμπτώματα και οι συνεχείς ιατρικοί έλεγχοι εντάσσονται σε ξεχωριστή διαταραχή που ονομάζεται «υποχονδρίαση». Επίσης, ο φόβος του ατόμου για τα μικρόβια, που συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες διαδικασίες καθαριότητας, αφορά ξεχωριστή διαταραχή που ονομάζεται «ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή».
Το κοινό γνώρισμα όλων αυτών των καταστάσεων είναι το υπερβολικό άγχος και η δυσφορία που βιώνει το άτομο, καθώς επίσης η ανικανότητά του να ελέγξει αυτά του τα συναισθήματα, παρόλο που μπορεί να αναγνωρίζει ότι ο φόβος του δεν είναι δικαιολογημένος ή ότι είναι δυσανάλογος με τον κίνδυνο που τον απειλεί. Οι φοβίες συχνά συνοδεύονται από σωματικά συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, τρέμουλο, εφίδρωση, μυική ένταση, σφίξιμο στο στομάχι, δύσπνοια, ζάλη. Επίσης, σε επίπεδο συμπεριφοράς, το άτομο αποφεύγει τη φοβική κατάσταση. Ταυτόχρονα με το συναίσθημα του φόβου, το άτομο μπορεί να βιώνει αισθήματα ντροπής ή θυμού απέναντι στον εαυτό του που έχει αυτή τη φοβία.
Η αιτιολογία των φοβιών είναι πολυπαραγοντική. Αυτό σημαίνει ότι οι φοβίες οφείλονται σε διάφορους παράγοντες ( βιολογικούς, , ψυχολογικούς, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς κτλ) που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Όπως και να έχει, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να ξεπεράσει τις φοβίες του, να γίνει πάλι λειτουργικό και να αποκαταστήσει τους τομείς που έχουν πληγεί από τη φοβία του.

Γεωργία Μαριακάκη
Ψυχολόγος-
Ψυχοθεραπεύτρια
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

 

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΠΟ ΤΟ FORUM

Διαφήμιση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:


Για άμεση ενημέρωση συμπληρώστε το email σας για να εγγραφείτε στο Newsletter του ΕΝΕΡΓΟΥ ΔΗΜΟΤΗ.

Αναζήτηση άρθρων

Συνδεδεμένοι

Έχουμε 67 επισκέπτες συνδεδεμένους

Γιορτάζουν